Ayolni eʼzozlash, unga ehtirom koʻrsatish oʻzbek xalqiga xos olijanob xususiyatlardan biridir. Shu maʼnoda Oʻzbekistonda xotin-qizlarning jamiyatdagi oʻrni va mavqeini mustahkamlash borasida davlat ahamiyatiga molik tarixiy ishlar amalga oshirilmoqda. Maʼlumki, jamiyat taraqqiyotini demokratlashtirish jarayonini xotin-qizlarning siyosiy hayotda faol ishtirokisiz tasavvur qilib boʻlmaydi. Dunyoning ko`plab rivojlangan davlatlari qatorida O`zbekiston Respublikasida ham ayollarning jamiyatdagi va davlat boshqaruvidagi o`rnini mustahkamlashning davlat siyosati darajasigacha ko`tarilayotganida namoyon bo`lmoqda.

Xotin-qizlarning siyosatdagi va saylov jarayonlaridagi ishtirokiga oid meʼyoriy-huquqiy asoslar avvalo xalqaro huquqiy hujjatlarda belgilangan. Misol uchun, Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasida kamsitishga yoʻl qoʻymaslik va siyosiy huquqlardan teng foydalanish tamoyillariga asoslanib, ayollarning siyosiy va saylov jarayonlarida teng ishtirokini belgilangan boʻlsa, Xotin-qizlarning siyosiy huquqlari toʻgʻrisidagi konvensiya va boshqa bir qator mintaqaviy konvensiyalarda ushbu huquqlarning amalga oshirilishida jinsga qaralmaslik kerakligi taʼkidlangan. Fuqarolik va siyosiy huquqlar toʻgʻrisidagi xalqaro paktning 25-moddasida barcha fuqarolar nafaqat jamoat va siyosiy tadbirlarda qatnashish, balki haqiqiy davriy saylovlarda ovoz berish va saylanish huquqiga ega ekanligi belgilangan. Xotin-qizlarni kamsitishning barcha shakllariga barham berish toʻgʻrisidagi konvensiya xotin-qizlarning “davlat idoralarida lavozimlarni egallash va davlat hokimiyatining barcha darajalarida har turdagi davlat funksiyalarini bajarish” huquqini tasdiqlaydi.

O‘zbekiston Respublikasi Saylov kodeksining 70 va 91-moddalariga siyosiy partiyalar tomonidan deputatlikka nomzodlar ko‘rsatilayotganda ayollar sonining eng kam miqdorini nomzodlar umumiy sonining o‘ttiz foizidan qirq foizga oshirishni nazarda tutuvchi o‘zgartirishlar kiritish taklifi  ko‘rib chiqildi. Qonunchilik palatasida siyosiy partiyalar tomonidan deputatlikka nomzodlar ko‘rsatilayotganda ayollar sonining eng kam miqdorini nomzodlar umumiy sonining 30 foizidan 40 foiziga oshirishni nazarda tutuvchi qonun loyihasi qabul qilindi.

Demak, ayollarning jamiyat va davlat ishlarini boshqarishda to‘laqonli ishtirok etishini ta’minlash uchun ularning vakillik organlaridagi ulushini yanada oshirish maqsadga muvofiq. Yurtimiz uch ming yillik davlatchilik tajribasi orqali butun dunyoga ham jamiyat boshqaruvida, ham ma’naviy taraqqiyotida ayolning roli qanday bo‘lishi kerakligini o‘rgatishi mumkin. Shu bois, ayollarning parlamentdagi, umuman, davlat boshqaruvidagi o‘rnini oshirish orqali asl qadriyatimiz - ayollarga bo‘lgan hurmat, ayolning dono siyosatchi bo‘lishi mumkinligi, qolaversa, ayolning jamiyat ustuni hisoblangan oilaning farovon va tinch bo‘lishida qiyoslab bo‘lmaydigan o‘ringa ega. Ushbu qonun loyihasining qabul qilinishi ayollarning jamiyat va davlat ishlarini boshqarishdagi rolini kuchaytirishga xizmat qiladi.

Lola Ergasheva

Xalq deputatlari Buxoro viloyati Kengashi deputatligiga    “Milliy tiklanish” demokratik partiyasidan saylangan deputat