ОИЛА ВА ЖАМИЯТДА АЁЛЛАР ҲУҚУҚЛАРИНИ ҲИМОЯ ҚИЛИШ — ҚОНУН УСТУВОРЛИГИНИНГ МУҲИМ ЙЎНАЛИШИ
Сўнгги йилларда мамлакатимизда хотин-қизларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, уларнинг оила ва жамиятдаги мавқеини мустаҳкамлашга қаратилган кенг кўламли қонунчилик ислоҳотлари амалга оширилди.
Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 58-моддасида хотин-қизлар ва эркакларнинг тенг ҳуқуқли экани, давлат уларга жамият ва давлат ишларини бошқаришда тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар яратиши белгилаб қўйилган.
2019 йилда қабул қилинган:
🔹 «Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида»ги ЎРҚ–562-сон Қонун⁠�;
🔹 «Хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисида»ги ЎРҚ–561-сон Қонун⁠�
хотин-қизларнинг ижтимоий, иқтисодий, сиёсий ва шахсий ҳуқуқларини таъминлашнинг мустаҳкам ҳуқуқий асосини яратди.
Қонунчиликка мувофиқ:
✅ хотин-қизларга нисбатан камситишга йўл қўйилмайди;
✅ таълим олиш, меҳнат қилиш ва муносиб иш ҳақига эга бўлишда тенг имкониятлар кафолатланади;
✅ оилавий, жисмоний, руҳий, жинсий ва иқтисодий зўравонликдан ҳимоя чоралари белгиланган;
✅ тазйиқ ва зўравонликдан жабрланган шахсларга ҳимоя ордери бериш тизими жорий этилган;
✅ жабрланувчиларга ҳуқуқий, ижтимоий, психологик ва тиббий ёрдам кўрсатиш назарда тутилган;
✅ хотин-қизларнинг мулкий, меҳнат, оилавий ва репродуктив ҳуқуқларини ҳимоя қилиш кафолатлари кучайтирилган.
2023 йилда қонунчиликка киритилган ўзгартишлар билан оилавий-маиший зўравонлик учун маъмурий ва жиноий жавобгарлик белгиланди. Шунингдек, шаҳвоний шилқимлик, таъқиб қилиш ҳамда хотин-қизлар ва болаларга нисбатан зўравонлик содир этган шахсларга нисбатан жазо чоралари кучайтирилди.
Ушбу ислоҳотларнинг асосий мақсади — ҳар бир аёлнинг қадр-қиммати, ҳуқуқи ва эркинлигини ишончли ҳимоя қилиш, оилада соғлом маънавий муҳитни шакллантириш ҳамда жамиятда гендер тенгликни таъминлашдан иборат.
📌 Аёлни ҳимоя қилиш — оилани ҳимоя қилиш, оилани ҳимоя қилиш эса жамият барқарорлигини таъминлаш демакдир