Fuqarolarning davlat organlari va tashkilotlariga murojaat qilish huquqi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi bilan kafolatlangan asosiy huquqlardan biridir. Ushbu konstitutsiyaviy huquqning amalda ta’minlanishi “Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni orqali tartibga solinadi.

Mazkur Qonun jismoniy va yuridik shaxslarning davlat organlari, davlat muassasalari, boshqa tashkilotlar hamda mansabdor shaxslarga murojaat qilish, murojaatlarni qabul qilish, ro‘yxatga olish, ko‘rib chiqish va ularga qonuniy javob berish bilan bog‘liq munosabatlarni tartibga soladi.

Qonunga muvofiq, fuqarolar va yuridik shaxslar ariza, taklif va shikoyat shaklida murojaat qilish huquqiga ega. Har bir murojaat belgilangan tartibda qabul qilinishi, ro‘yxatga olinishi, qonunchilikda nazarda tutilgan muddatlarda xolisona, har tomonlama va to‘liq ko‘rib chiqilishi hamda murojaatchiga asoslantirilgan javob berilishi shart.

Qonunning asosiy maqsadi fuqarolar va yuridik shaxslarning murojaat qilish bo‘yicha konstitutsiyaviy huquqlarini ta’minlash, murojaatlar bilan ishlashning yagona va shaffof tizimini yaratish, davlat organlari faoliyatining ochiqligi va hisobdorligini kuchaytirish, shuningdek fuqarolar bilan davlat organlari o‘rtasidagi o‘zaro ishonchni mustahkamlashdan iborat.

Mazkur Qonunga ko‘ra, murojaatlar:

• qonunchilikda belgilangan tartibda qabul qilinadi va ro‘yxatga olinadi;
• vakolatli organ yoki mansabdor shaxs tomonidan xolisona hamda har tomonlama o‘rganiladi;
• murojaatda ko‘rsatilgan har bir masalaga huquqiy baho beriladi;
• murojaatchiga qonuniy va asoslantirilgan javob taqdim etiladi;
• zarur hollarda murojaatda ko‘rsatilgan muammolarni bartaraf etish yuzasidan amaliy choralar ko‘riladi.

Qonun murojaatlarni ko‘rib chiqish jarayonida fuqarolarning huquqlari va qonuniy manfaatlari buzilishiga yo‘l qo‘ymaslikni, murojaatlarni asossiz rad etmaslikni hamda ularni belgilangan muddatlarda ko‘rib chiqishni majburiy talab sifatida belgilaydi.

Shuningdek, murojaatlar bilan ishlash tizimida qonuniylik, xolislik, shaffoflik, tezkorlik, murojaatchining huquq va manfaatlarini hurmat qilish hamda davlat organlarining javobgarligi asosiy tamoyillar hisoblanadi.

Eslatma: Murojaat — jismoniy yoki yuridik shaxsning ariza, taklif yoki shikoyat shaklida davlat organlari, tashkilotlar yoki mansabdor shaxslarga yo‘llagan murojaatidir.