35 yillik taraqqiyot:
kechadan bugunga, bugundan yangi marralar sari 2026 yil — yurtimiz mustaqilligining 35 yilligi nishonlanadigan tarixiy va ulug‘ sana. O‘ttiz besh yil — bu bir avlodning hayoti, bir mamlakatning ulkan o‘zgarishlar davri, eng muhimi, inson qadri va huquqlariga bo‘lgan munosabat tubdan yangilangan davrdir. 

  Mustaqil O‘zbekistonning
35 yillik taraqqiyot yo‘liga nazar tashlar ekanmiz, jamiyatda xotin-qizlarning o‘rni va mavqeyi ham izchil ravishda yuksalib borayotganini ko‘ramiz. Bugun o‘z fikri, salohiyati va tashabbusi bilan jamiyat taraqqiyotiga hissa qo‘shayotgan, davlat
boshqaruvida mas’uliyatli vazifalarni egallayotgan ayollar safi tobora kengaymoqda. 

  Bu jarayon tasodifiy emas. Uning zamirida yillar davomida amalga oshirilgan huquqiy, ijtimoiy va institutsional
islohotlar mujassam. 

  MUSTAQILLIK BILAN BOSHLANGAN YANGI IMKONIYATLAR 

  1991 yilda O‘zbekiston o‘z davlat mustaqilligini qo‘lga kiritganida, mamlakatimiz oldida yangi davlat va jamiyat qurish, inson huquq va erkinliklarini kafolatlashdek ulkan vazifalar turgan edi. 

  Mustaqillik yillarida xotin-qizlarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, ularning ta’lim olishi, mehnat qilishi, jamoat va siyosiy hayotda faol ishtirok etishi uchun huquqiy asoslar bosqichma-bosqich shakllantirildi. 

  Ayniqsa, keyingi yillarda bu yo‘nalish yangi bosqichga ko‘tarildi. 2019 yil 2 sentabrda “Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida”gi hamda “Xotin-qizlarni tazyiq va zo‘ravonlikdan himoya qilish to‘g‘risida”gi qonunlarning qabul qilinishi gender tenglikni ta’minlash sohasida muhim huquqiy qadam bo‘ldi. 

  2021 yilda esa O‘zbekiston Respublikasida 2030 yilga qadar gender tenglikka erishish strategiyasi tasdiqlandi. Unda xotin-qizlarning siyosat, iqtisodiyot, ta’lim, ilm-fan va boshqa sohalarda erkaklar bilan teng ishtirokini ta’minlash, qaror qabul qilish jarayonlarida ularning liderlik salohiyatini oshirish ustuvor vazifalar sifatida belgilab berildi. 

Gender tenglik — bu faqat qonunlarda belgilangan tamoyil emas. Uning haqiqiy samarasini ayollarning ta’limda, mehnat bozorida, tadbirkorlikda va davlat boshqaruvidagi ishtiroki orqali ko‘rish mumkin. 

Bugun ayollar an’anaviy sohalar bilan cheklanib qolmayapti. Ular sanoat, moliya, tadbirkorlik, axborot texnologiyalari,
davlat boshqaruvi, ilm-fan va boshqa ko‘plab yo‘nalishlarda o‘z o‘rnini topmoqda. 

Eng muhimi, ayollarning siyosiy va qaror qabul qilish jarayonlaridagi ishtiroki ham kengaymoqda. Jahon bankining
2026 yilda yangilangan gender ma’lumotlariga ko‘ra, 2024 yilda O‘zbekiston milliy parlamentida ayollar ulushi 38 foizni tashkil etgan. 

Bu raqamlar bir haqiqatni ko‘rsatadi: mustaqillik yillarida o‘zbek ayolining jamiyatdagi o‘rni sezilarli darajada mustahkamlandi. 

RAHBAR AYOL — JAMIYAT TARAQQIYOTINING FAOL KUCHI 

Bugungi kunda gender tenglik haqida so‘z ketganda, faqat ayollarning huquqlarini himoya qilish emas, balki ularning salohiyatidan jamiyat taraqqiyoti yo‘lida to‘liq foydalanish masalasi ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. 

Chunki ayol rahbar — bu faqat lavozim egasi emas. U oila, jamoa, mahalla va jamiyat manfaatlarini chuqur his qiladigan, mas’uliyatni zimmasiga olishga tayyor shaxsdir. 

Shu nuqtai nazardan, 2025 yil 5 mayda qabul qilingan O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF–78-son “Istiqbolli kadrlarni maqsadli tayyorlash hamda ularni davlat boshqaruvi va xizmatiga samarali jalb etish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni alohida ahamiyatga ega. 

  Mazkur Farmon asosida tashabbuskor ayollarning rahbarlik ko‘nikmalarini rivojlantirish va ularni davlat xizmatiga tayyorlash maqsadida “Rahbar ayollar” qayta tayyorlash dasturi yo‘lga qo‘yildi. 2026 yilda dasturning yangi mavsumi boshlanib, salohiyatli xotin-qizlarni zamonaviy boshqaruv kompetensiyalariga ega rahbar kadrlar sifatida tayyorlashga alohida e’tibor qaratilmoqda. 

Bugun men ham ana shu ezgu jarayonning ishtirokchisi sifatida “Rahbar ayollar” qayta tayyorlash dasturida tahsil olayotganimdan faxrlanaman. 

Men uchun bu ta’lim — shunchaki navbatdagi malaka oshirish kursi emas. Bu — yillar davomida orttirgan amaliy tajribamni zamonaviy boshqaruv bilimlari bilan boyitish, yangi yondashuvlarni o‘rganish va eng muhimi, xalqimizga yanada samarali xizmat qilish uchun yangi imkoniyatdir. 

Ayni paytda Xalq deputatlari Chilonzor tuman Kengashi deputati hamda Kengash kotibiyati mudiri sifatida faoliyat yuritar ekanman, har kuni bir haqiqatni yanada chuqur his qilaman: rahbarlik — bu avvalo lavozim emas, balki mas’uliyatdir. 

Deputat sifatida aholi murojaatlarini o‘rganish, ularning muammolarini tegishli tashkilotlar oldida ko‘tarish, deputatlik nazoratini amalga oshirish, Kengash faoliyati samaradorligini oshirish kabi vazifalarda ayollarning faol ishtiroki juda muhim. 

Kotibiyat rahbari sifatida esa Kengash qarorlari, deputatlik faoliyati va jamoatchilik bilan ishlash jarayonlarining
samarali tashkil etilishiga mas’ulman. Bu vazifalar menga rahbarlikning mohiyatini yanada teran anglash imkonini bermoqda. 

GENDER TENGLIK — IMTIYOZ EMAS, TENG IMKONIYAT 

Mening nazarimda, gender tenglikni “ayollarga imtiyoz berish” deb tushunish to‘g‘ri emas. Gender tenglik — bu
ayol va erkak uchun teng huquq, teng imkoniyat va o‘z salohiyatini namoyon etish uchun teng sharoit yaratishdir. 

Ayolga imkoniyat berilsa, u nafaqat o‘z hayotini, balki oilasi, jamoasi va butun jamiyat hayotini o‘zgartirishga qodir. 

Bugun mamlakatimizda ayollarning ta’lim olishi, kasb egallashi, tadbirkorlik qilishi, siyosiy jarayonlarda ishtirok etishi, rahbarlik lavozimlariga tayyorlanishi uchun keng imkoniyatlar yaratilmoqda. 

  Gender strategiyasi ham aynan shu maqsadni ko‘zlaydi: xotin-qizlarning siyosiy faolligini oshirish, qaror qabul qilishda liderlik qilishlari uchun teng imkoniyatlar yaratish, tadbirkorlik va bandlik imkoniyatlarini kengaytirish, ta’lim va kasbiy rivojlanishini qo‘llab-quvvatlash. 

35 YILLIK MUSTAQILLIK — YANGI MARRALAR BOSHLANISHI 

O‘ttiz besh yillik tariximiz bizga juda ko‘p narsani o‘rgatdi. Eng muhimi — taraqqiyot faqat iqtisodiy ko‘rsatkichlar bilan emas, insonning jamiyatdagi o‘rni, huquqi va qadri bilan ham o‘lchanishini angladik. 

Bugun O‘zbekiston ayoli o‘z kelajagini o‘zi belgilash, bilim olish, kasb egallash, tadbirkor bo‘lish, deputatlikka saylanish, rahbarlik lavozimlarida ishlash imkoniyatiga ega. 

Bu — Mustaqillikning eng katta ne’matlaridan biridir. 

Endilikda oldimizda turgan vazifa esa erishilgan natijalar bilan cheklanib qolmaslikdir. Biz yanada ko‘proq bilimli, tashabbuskor, mustaqil fikrlaydigan va zamonaviy boshqaruv ko‘nikmalariga ega ayol rahbarlarni tayyorlashimiz kerak. 

Chunki kuchli ayol— kuchli oila, kuchli oila — kuchli jamiyat, kuchli jamiyat esa kuchli davlat demakdir. 

35 yillik Mustaqilligimizni nishonlar ekanmiz, har birimiz bu tarixiy davrga o‘z hissamizni qo‘shishga intilishimiz zarur. 

Men ayol rahbar sifatida bundan keyin ham o‘z bilim va tajribamni aholi manfaati, hudud taraqqiyoti va yurtimiz ravnaqiga bag‘ishlashni o‘zim uchun eng katta mas’uliyat va sharaf deb bilaman. 

Zero, yangi O‘zbekistonda ayolning ovozi — jamiyat ovozi, ayolning tashabbusi — taraqqiyot tashabbusi, ayolning rahbarligi esa kelajakka ishonch timsolidir. 

Mustaqilligimizning 35 yilligi muborak bo‘lsin! 

Yurtimiz tinch, xalqimiz farovon, ayollarimiz doimo e’zoz va yuksak maqomda bo‘lsin!

L.Murotova
Xalq deputatlari Chilonzor tumani Lengashi kotibiyati mudiri, deputat