ǴÁREZSIZLIK JILLARINDA QANLIKÓL RAYONINDA QOŃSÍ MÁMLEKETLER MENEN
SAWDA-EKONOMIKALÍQ BIRGE ISLESIWDİŃ RAWAJLANÍWÍ 

Ózbekstan Respublikası ǵárezsizligine 35 jıl tolıwı
elimizdiń sociallıq-ekonomikalıq rawajlanıwındaǵı úlken ózgerislerdi saralaw
ushın múmkinshilik jaratadı. Ǵárezsizlik jıllarında mámleketimizdiń dúniya
mámleketleri menen sawda-ekonomikalıq baylanısları keńeyip, shet el
investiciyaların tartıw, zamanagóy texnologiyalardı engiziw hám eksport kólemin
arttırıwǵa ayrıqsha itibar berildi. 

Bul processten Qaraqalpaqstan Respublikası, sonıń
ishinde Qanlıkól rayonı da shette qalǵan
joq. Geografiyalıq jaqtan qolay jaylasıwı, awıl xojalıǵı, ásirese paxta
jetistiriw hám onı qayta islew boyınsha múmkinshilikleri rayon ekonomikasında
sırtqı ekonomikalıq baylanıslardı rawajlandırıw ushın tiykar bolıp xızmet
etpekte. 

Zamanagóy agrotexnologiyalar – xalıqaralıq tájiriybeniń ámeldegi kórinisi 

Búgingi kúnde Qanlıkól rayonında awıl xojalıǵın rawajlandırıw, jer
hám suw resursların únemli paydalanıw, ónimdarlıqtı arttırıw boyınsha zamanagóy
texnologiyalardan paydalanıwǵa úlken itibar berilmekte. 

Qıtay Xalıq Respublikasınıń Shinjon aymaǵında keńnen qollanılıp
atırǵan «Shinjon usılı» paxta jetistiriwde aldınǵı
agrotexnologiyalardan biri sıpatında tán alınbaqta. Bul usıl paxta jetistiriwde
joqarı ónimdarlıqqa erisiwge baǵdarlanǵan bir qatar zamanagóy agrotexnikalıq
qatnaslardı óz ishine aladı. 

Texnologiyanıń tiykarǵı tárepleri plyonka
astında egiw, tamshılatıp suwǵarıw hám tolıq mexanizaciyalawdan
ibarat. 

Plyonka astında egiw topıraqtaǵı ıǵallıqtı saqlawǵa,
ósimliktiń ósip-rawajlanıwına qolaylı sharayat jaratıwǵa hám jabayı shóplerdiń
ósiwin kemeytiwge járdem beredi. Al tamshılatıp suwǵarıw suw resursların
únemlew menen birge, suwdı ósimliktiń tamır bólimine tikkeley jetkerip beriw
imkaniyatın jaratadı. 

Toliq mexanizaciyalaw bolsa awıl xojalıǵı jumıslarınıń
ónimdarlıǵın arttırıp, miynet shıǵının azaytıwǵa hám jumıslardı qısqa múddette
sapalı orınlawǵa múmkinshilik beredi. 

Demek, shet el tájiriybesiniń úyreniliwi hám onı
jergilikli sharayatqa beyimlestirip engiziw rayon awıl xojalıǵın
rawajlandırıwda jańa basqıshqa jol ashpaqta. 

Shet el mamanları menen
tájiriybe almasıw 

Qanlıkól
rayonında xalıqaralıq ekonomikalıq
baylanıslardıń áhmiyetli baǵıtlarınıń biri – shet el mamanları menen tájiriybe
almasıw hám zamanagóy texnologiyalardı úyreniw. 

Rayondaǵı
iri kárxanalardan biri bolǵan «KANTEKS–INVEST» JShJ elimizde
jetistirilip atırǵan paxtanı qayta islep shıǵarıw hám tayar ónimlerdi shet
ellerge eksport etiw menen shuǵıllanıp kelmekte. 

Kárxanada
quramalı ásbap-úskenelerdi ornatıw hám olardan paydalanıw proceslerinde
Hindistan Respublikasınan kelgen maman texnologlar menen birge islesiw jolǵa
qoyılǵan. Ásirese, 2019-jıldan berli kárxanada islep kelgen hindistanlıq
mamanlar rayon jaslarına ózleriniń bilim hám tájiriybelerin úyretiwge,
zamanagóy úskenelerdi basqarıw, olardan durıs hám nátiyjeli paydalanıw boyınsha
kónlikpeler beriwge úlken úles qosıp kelmekte. 

Bul
sıyaqlı xalıqaralıq tájiriybe almasıw tek kárxananıń óndiris múmkinshiliklerin
arttırıp qoymastan, jergilikli mamanlar hám jaslardıń zamanagóy texnologiyalar
boyınsha bilimlerin arttırıwına da xızmet etedi. 

Jeńil sanaat – eksport hám
jańa jumıs orınları deregi 

Jeńil
sanaat tarmaqların jedel rawajlandırıw Qanlıkól rayonı ushın da ekonomikalıq jaqtan úlken
áhmiyetke iye. 

Paxtanı
jetistiriw menen birge onı rayon hám respublika aymaǵında qayta islew, qosımsha
qun jaratıw hám tayar ónimlerdi sırt el bazarlarına shıǵarıw ekonomikanıń
rawajlanıwına xızmet etedi. 

Sanaat
kárxanalarınıń rawajlanıwı jańa investiciyalardı tartıw, eksport kólemin
arttırıw, qosımsha dáramat dereklerin jaratıw hám xalıqtı, ásirese jaslardı jumıs
penen támiyinlew ushın jańa múmkinshilikler ashpaqta. 

Shet el
investiciyaların rayon ekonomikasına tartıw arqalı zamanagóy óndiris
texnologiyaların engiziw, mamanlardıń bilim hám kónlikpelerin arttırıw hám
jergilikli shiyki zatlardan joqarı qosımsha qunǵa iye ónimler islep shıǵarıwdıń
múmkinshilikleri keńeymekte. 

Qıtay menen investiciyalıq
baylanıslardıń keńeyiwi 

Ǵárezsizlik
jıllarında Qaraqalpaqstan Respublikasınıń sırt el mámleketleri, sonıń ishinde
Qıtay Xalıq Respublikası menen investiciyalıq baylanısları da jańa basqıshqa
kóterilmekte. 

Qaraqalpaqstan
Respublikasında Ózbekstan–Qaraqalpaqstan–Qıtay investiciyalıq forumınıń
ótkeriliwi aymaqta shet el investiciyaların tartıw hám xalıqaralıq ekonomikalıq
baylanıslardı bekkemlewde áhmiyetli waqıya boldı. 

Investiciyalıq
forum sheńberinde Qıtay Xalıq Respublikasınan kelgen delegaciya aǵzaları hám
isbilermenler Qanlıkól rayonında da
boldı. 

Rayon
hákimi B.Sultanov qabıllawında Sun Xiang Long – «Shenzhen As New
Electronic Co., Ltd.» bas menedjeri hám Say Veysi – «Chairman
Of Commercial Real Estate Cai Weiqi, Shenzhen Jinyi Industrial Group Management
Co» baslıǵı menen sáwbetler ótkerildi. 

Ushırasıwlarda
rayon ekonomikasınıń múmkinshilikleri, investiciyalıq joybarlardı ámelge
asırıw, isbilermenler menen baylanıslardı bekkemlew hám keleshekte birgelikte
jumıs alıp barıw máseleleri boyınsha pikir almasıwlar bolǵan. 

Bunday
ushırasıwlar Qanlıkól rayonınıń
investiciyalıq múmkinshiliklerin shet el investorlarına tanıstırıw, jańa
joybarlardı iske túsiriw hám xalıqaralıq ekonomikalıq baylanıslardı keńeytiw
ushın áhmiyetli. 

Xalıqaralıq finanslıq
shólkemler menen birge islesiw 

Rayon
ekonomikasında sırtqı baylanıslardı rawajlandırıwdıń jáne bir áhmiyetli baǵıtı
– suw xojalıǵı hám irrigaciya infrastrukturasın zamanagóylestiriw. 

Ózbekstan
Respublikası Prezidentiniń 2022-jıl 28-dekabrdagi PQ-459-sanlı qararı
tiykarında respublikamızdıń Taqıyatas, Xojeli, Shomanay, Qanlıkól , Qońırat hám
Moynaq rayonlarına aǵın suw jetkerip beriwshi «Súwenli» kanalı
sistemasın rekonstrukciya qılıw, sonıń ishinde kanal ultanın betonlaw
joybarın ámelge asırıw rejelestirilgen. 

Bul
joybardıń ámelge asırılıwında Franciya rawajlanıw agentligi (FRA)
hám Evropa investiciyalıq banki (EIB) qatnasıwı belgilenip,
xalıqaralıq birge islesiwdiń áhmiyetli baǵıtlarınıń birin quramaqta. 

Joybardıń
ulıwma smetalıq qunı 100 million evro bolıp, jumıslardı 2024–2028-jıllar
dawamında ámelge asırıw belgilen-gen. 

Bul
joybardıń Qanlıkól rayonı ushın áhmiyeti
ayrıqsha. Sebebi suw – aymaqtıń awıl xojalıǵı hám ekonomikalıq
rawajlanıwındaǵı tiykarǵı resurslardıń biri. Kanal sistemasınıń rekonstrukciya
etiliwi suw jetkerip beriwdi jaqsılawǵa, suw joǵaltıwların azaytıwǵa hám suw
resursların únemli basqarıwǵa múmkinshilik jaratadı. 

«Súwenli» joybarı boyınsha xalıqaralıq tájiriybe úyrenildi 

Joybar sheńberinde Qanlıkól rayonında xalıqaralıq mamanlar qatnasında
seminar da ótkerildi. Seminarda joybar toparı baslıǵı Julien Lecollinet,
xalıqaralıq agroekonomist Paola Pommier, xalıqaralıq ekspert Fabien Bashde,
joybar toparı baslıǵınıń orınbasarı Ótkir Jwraev hám basqa da qanigeler
qatnastı. 

Seminarda «Súwenli» kanalı sistemasın
rekonstrukciya qılıwdıń áhmiyeti, suw resursların únemli paydalanıw,
irrigaciya sistemasınıń nátiyjeliligin arttırıw hám suw paydalanıwshılar ushın
jaratılatuǵın múmkinshilikler túsindirildi. 

Bul jumıslar Qanlıkól rayonında xalıqaralıq tájiriybeni úyreniw hám
onı jergilikli sharayatqa engiziw procesiniń izbe-iz dawam etip atırǵanın
kórsetedi. 

Birge islesiw – rawajlanıwdıń jańa múmkinshilikleri 

Búgingi kúnde Qanlıkól rayonınıń ekonomikalıq rawajlanıwında sırt el
mámleketleri menen sawda-ekonomikalıq hám investiciyalıq baylanıslardı keńeytiw
áhmiyetli baǵıtqa aylanbaqta. 

Qıtaydıń zamanagóy agrotexnologiyaların úyreniw,
Hindistan mamanları menen texnologiyalıq tájiriybe almasıw, Qıtay
isbilermenleri menen investiciyalıq baylanıslardı jolǵa qoyıw, Franciya hám
Evropa finanslıq shólkemleri qatnasında suw xojalıǵı infrastrukturasın
zamanagóylestiriw sıyaqlı joybarlar rayon ekonomikasınıń xalıqaralıq
baylanısları barǵan sayın bekkemlenip atırǵanın kórsetedi. 

Juwmaqlap aytqanda, ǵárezsizlik jıllarında Qanlıkól rayonında sırt el mámleketleri menen
sawda-ekonomikalıq hám investiciyalıq birge islesiwdi rawajlandırıw boyınsha
áhmiyetli nátiyjelerge erisilmekte. Zamanagóy texnologiyalar, shet el
investiciyaları, xalıqaralıq tájiriybe hám eksport múmkinshilikleriniń keńeyiwi
rayon ekonomikasınıń bekkem hám turaqlı rawajlanıwına xızmet etpekte. 

Keleshekte de xalıqaralıq birge islesiwdi keńeytiw,
investiciyalıq joybarlardı kóbeytiw, paxta hám basqa awıl xojalıǵı ónimlerin
tereń qayta islew, tayar ónimler eksportın arttırıw, suw hám energiya
resursların únemleytuǵın texnologiyalardı keńnen engiziw Qanlıkól rayonınıń ekonomikalıq potencialın jáne de
joqarı basqıshqa kóteriwge múmkinshilik beredi. 

Ǵárezsizlik jıllarında qáliplesken bul xalıqaralıq ekonomikalıq baylanıslar
– Qanlıkól rayonınıń tek búgingi emes,
al keleshektegi rawajlanıwı ushın da bekkem tiykar bolıp xızmet etedi. 

Xalıq deputatları Qanlıkól rayonlıq Keńesi deputatı E.Qalenov