Бугун, 12 июнь куни Халқ депутатлари Бухоро вилояти Кенгашининг 80-сессияси бўлиб ўтди.

Сессия ишида вилоят секторлари, тегишли вилоят бошқармалари, ташкилотлари ва муассасалари раҳбарлари, сиёсий партиялар, халқ депутатлари вилоят Кенгаши депутатлари, жамоат ташкилотлари, вилоят ҳокимлиги бўлинмалари масъуллари ҳамда оммавий ахборот воситалари вакиллари иштирок этди. Видеоконференцалоқа шаклида ўтказилган сессияда шаҳар-туманлар студияларидан ҳам тегишли мутасаддилар қатнашишди. Сессияни халқ депутатлари вилоят Кенгаши раиси, вилоят ҳокими Ботир Зарипов бошқариб борди. 

Сессияда дастлаб вилоятда мактабгача таълим тизимининг сифат ва самарадорлигини ошириш бўйича амалга оширилаётган ишларнинг натижадорлиги тўғрисида 9-Шербудин сайлов округидан депутат Саида Шарипованинг ахбороти эшитилди.  

Қайд этилишича, вилоятдаги мактабгача таълим тизимида амалга оширилаётган ишлар аҳволи билан яқиндан танишиш ҳамда тизимдаги камчилик ва муаммоларни бартараф этиш мақсадида саволнома ва ишчи гуруҳ таркиби шакллантирилиб, жойларда ўрганиш ишлари олиб борилган.  

Вилоятда бугунги кунда жами 1 минг 802 та мактабгача таълим ташкилотлари бўлиб, шундан 484 та давлат, 23 та хусусий, 96 та давлат хусусий шерикчилик асосида ва 1 минг 199 та оилавий нодавлат мактабгача таълим ташкилоти фаолият олиб бормоқда. Вилоятда 152 минг 893 нафар мактабгача ёшдаги бола мавжуд бўлиб, улардан 121 минг 610 нафари  ёки 80 фоизи мактабгача таълим билан қамраб олинган. Мактабгача таълим тизимида 11 минг 230 нафар (шундан 4 минг 363 нафар (38,9 фоизи) олий маълумотли, 6 минг 867 нафар (61,1 фоиз) ўрта махсус маълумотли) педагог ходимлар меҳнат қилиб келишмоқда. Вилоятда охирги 4 йилда ташкилотлардаги олий маълумотли кадрлар кўрсаткичи 16,7 фоиздан 33 фоизга ошган. 

Ўрганишлар натижасида тизимда эришилган ютуқлар билан бирга ҳали ўз ечимини кутаётган масалалар, тизимли муаммолар борлиги аниқланди. Вилоят бўйича мактабгача таълим қамраб олиш даражаси 80 фоизни ташкил қилаётган бир пайтда Олот, Қоракўл, Бухоро туманларида (70 фоиз) қамров даражаси вилоят кўрсатгичидан паст. Мактабгача таълим тизимининг энг аҳамиятли томонларидан бири болаларнинг соғлом овқатланиши ҳамда уларни тоза ичимлик суви билан таъминлаш масаласида вилоятдаги 172 та давлат мактабгача таълим такилотларида ҳалигача ичимлик суви ташиб келтирилмоқда. Ўрганишлар давомида ташкилотларнинг ошхоналарида овқатларни тайёрлаш, маҳсулотларни омборларда сақлаш бўйича кўплаб салбий ҳолатларни кузатилган. Мактабгача таълим ташкилотларида санитария нормаларига риоя этилиши жуда долзарб масалалардан бири ҳисобланади. Хусусан, ишчи гуруҳи томонидан бу борада Ғиждувон туманидаги 6 та (5-,17-,60-,78-,52-,64-сон) давлат мактабгача таълим ташкилотларида камчиликлар аниқланган.  

Сессияда мазкур масала юзасидан вилоят мактабгача ва мактаб таълими бошқармаси бошлиғи Фаррух Қурбоновнинг ҳисоботи ҳам тингланди.  

Кун тартибидаги навбатдаги масала вилоятдаги маданий мерос объектларини муҳофаза қилиш ва улардан максадли фойдаланиш борасида амалга оширилаётган ишларнинг ҳолати ҳақида 20-Вобкент сайлов округидан депутат, “Миллий тикланиш” демократик партияси вилоят Кенгаши депутатлик гуруҳи раҳбари, Махсуд Мухаммедов ахборот берди.  

Таъкидланишича, вилоятдаги маданий мерос объектларини муҳофаза қилиш ва улардан мақсадли фойдаланиш борасида амалга оширилаётган ишлар юзасидан саволнома ва ишчи гуруҳ таркиби шакллантирилиб, ўрганиш ишлари олиб борилган. Унга кўра Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари миллий рўйхатини тасдиқлаш тўғрисида”ги 2019 йил 4 октябрдаги 846-сон қарорига мувофиқ Бухоро вилоятида 829 та моддий маданий мерос объектлари давлат муҳофазасига олинган. Шундан 287 таси археология ёдгорликлари, 508 таси архитектура объектлари, 17 таси диққатга сазовор жойлар ҳамда 17 таси монументал саньат ёдгорликларини ташкил этади. 

Ўрганишлар жараёнида вилоятда мавжуд 829 та маданий мерос объектларининг 435 тасида муҳофаза белгилари ўрнатилмаганлиги, 82 та объект таъмирлаш-тиклаш ишларига муҳтожлиги, археология объектларининг 5 тасига зарар етказилганлиги ҳамда Ўзбекистон Республикасининг 2022 йил 7 июндаги “Реклама тўғрисида”ги ЎРҚ-776-сон Қонунга асосан ташқи рекламани моддий маданий мерос объектларига ўрнатилиши таъқиқланиши белгиланган бўлсада, 20 та маданий мерос объектларига ташқи реклама баннерлари ноқонуний ўрнатилганлиги аниқланган. Аниқланган камчиликларни бартараф этиш бўйича вилоят ишчи гуруҳи ва вилоят маданий мерос бошқармасининг масъул ходимлари томонидан бир қатор чора-тадбирлар белгиланиб, маданий мерос объектларида ўрнатилган баннерларнинг 12 таси ўрганиш жараёнида ҳамда қолганлари эса ҳозирги кунга қадар тўлиқ бартараф этилди. 

Бугунги кунда вилоятдаги бир қатор маданий мерос объектларида реставрация ва консервация қилиш ишлари бошлаб юборилган. Жумладан, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 10 мартдаги “2022 йилда туризм ва маданий мерос объектлари инфратузилмасини ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида” 110-сон қарорига ҳамда тегишли Манзилли дастурга асосан 2022 йилда Бухоро вилоятидаги 25 та маданий мерос объектида реставрация ва консервация ишларини олиб бориш режалаштирилган бўлиб, бугунги кунда 20 та маданий мерос объектларида реставрация ва асрашга доир концервация ишлари бошланган ва реставрация ишлари олиб борилаётган объектларнинг ҳар бирида 5 тадан 15 нафаргача малакали уста-реставраторлар таъмирлаш-тиклаш ишларини олиб бормоқда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2023 йил 31 мартдаги 102-сонли йиғилиш баёнига асосан тасдиқланган манзилли рўйхатга мувофиқ жорий йилда яна қўшимча 18 та объектда таъмирлаш-тиклаш ишлари бошланиши режалаштирилган. Вилоятдаги маданий мерос объектларидан мақсадли фойдаланишни таъминлаш борасида ҳам бир қатор самарали ишлар олиб борилган. Жумладан, вилоятдаги 68 та маданий мерос объектлари ва уларнинг қисмлари 373 нафардан ортиқ ҳунармандлар ва тадбиркорлик субектларига ижарага берилган бўлиб, мазкур объектларда ҳунармандчилик устахоналари, фото ва арт-галереялари, ҳунурмандчилик маҳсулотлари ва сувенирлар савдоси, фольклёр, ҳаммом ва бошқа турдаги фаолиятлар ташкил этилган.

Бундан ташқари, 2001 йил 30 августдаги “Маданий мерос объектларини муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш тўғрисида”ги 269-II-сонли Ўзбекистон Республикасининг Қонуни қабул қилинган бўлиб, мазкур қонуннинг 27-моддасига асосан 13 та маданий мерос объектлари Давлат музей қўриқхоналарига, 45 та объект диний ташкилотларга текин фойдаланиш шартномалари асосида фойдаланишга топширилган. Шу билан бирга жорий йилда Бухоро вилоятидаги маданий мерос объектлари тўғрисидаги маълумотлар Ўзбекистон моддий маданий меросининг электрон портали (uzheritage.org)га ўзбек, инглиз, рус тилларида тўлиқ киритилиши таъминланган.  

Кўриб чиқилган масалалар юзасидан халқ депутатлари вилоят Кенгашининг тегишли қарорлари қабул қилинди.