Xalq deputatlari tuman Kengashi deputati Sharipov Normaxmatning «Keksalar, nogironligi bo‘lgan shaxslar va aholining boshqa ijtimoiy ehtiyojmand toifalari uchun ijtimoiy xizmatlar to‘g‘risida»gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni yuzasidan maqolasi

✍✍✍ Ijtimoiy ehtiyojmand aholiga xizmat ko‘rsatish — inson qadrini ta’minlashning muhim yo‘nalishi

✅ O‘zbekiston Respublikasining 2016-yil 26-dekabrdagi O‘RQ-415-son «Keksalar, nogironligi bo‘lgan shaxslar va aholining boshqa ijtimoiy ehtiyojmand toifalari uchun ijtimoiy xizmatlar to‘g‘risida»gi Qonuni mamlakatimizda ijtimoiy xizmatlar tizimini huquqiy jihatdan shakllantirishda muhim ahamiyat kasb etgan. Mazkur qonunning asosiy maqsadi keksalar, nogironligi bo‘lgan shaxslar va aholining boshqa ijtimoiy ehtiyojmand toifalariga ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat edi.

✅ Qonunda ijtimoiy xizmatlarning qonuniylik, inson huquqlariga rioya qilish, insonparvarlik, erkin foydalanish, profilaktik yo‘naltirilganlik, aniq yo‘naltirilganlik va individual yondashuv kabi muhim prinsiplari belgilangan. Bu tamoyillar ijtimoiy yordam shunchaki moddiy ko‘mak berish bilan cheklanib qolmasdan, insonning hayot sifatini yaxshilashga qaratilishi kerakligini anglatadi.

✅ Mazkur qonunda ijtimoiy xizmatlar shaxsning turmush sifatini oshirish, uning jamiyat hayotida boshqa fuqarolar bilan teng ishtirok etishi uchun imkoniyat yaratish hamda asosiy hayotiy ehtiyojlarini mustaqil ta’minlash imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan huquqiy, iqtisodiy, psixologik, ta’limiy, tibbiy, reabilitatsiya va boshqa chora-tadbirlar majmui sifatida belgilangan.

✅ Ayniqsa, yolg‘iz va o‘zgalarning parvarishiga muhtoj keksalar, nogironligi bo‘lgan shaxslar, nogironligi bo‘lgan bolalar, muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan fuqarolar, ijtimoiy ahamiyatga ega kasalliklarga chalingan shaxslar, yetim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar ijtimoiy xizmatlarga muhtoj toifalar sifatida e’tirof etilgan.

✅ Qonun doirasida ijtimoiy xizmatlarni ko‘rsatishning turli shakllari, jumladan, ijtimoiy kuzatuv va maslahat berish, uyda parvarishlash, kunduzgi yoki qisqa muddatli bo‘lish hamda internat muassasalarida xizmat ko‘rsatish kabi yo‘nalishlar nazarda tutilgan edi. Shuningdek, ijtimoiy xizmatlarga muhtoj shaxslarni aniqlash, ularning turmush sharoitini baholash va individual ijtimoiy xizmat dasturini ishlab chiqish mexanizmlari belgilangan.

✅ Bugungi kunda esa ijtimoiy himoya tizimi yanada takomillashtirilmoqda. Xususan, O‘RQ-415-son Qonun 2026-yil 23-iyuldan o‘z kuchini yo‘qotgan bo‘lib, uning o‘rnini ijtimoiy ish sohasini tartibga solishga qaratilgan yangi huquqiy mexanizmlar egallamoqda.

✅ Xalq deputatlari tuman Kengashi deputati Sharipov Normaxmatning fikricha, ijtimoiy himoyaga muhtoj fuqarolar bilan ishlashda eng muhim masala — ularning muammosini o‘z vaqtida aniqlash, manzilli yondashish va amaliy yordam ko‘rsatishdir. Ayniqsa, mahallalarda yolg‘iz keksalar, nogironligi bo‘lgan shaxslar, parvarishga muhtoj fuqarolar va boshqa ijtimoiy ehtiyojmand oilalarning holatini muntazam o‘rganib borish muhim.

✅ Zero, ijtimoiy himoyaning asl mazmuni insonni faqat yordam oluvchi sifatida ko‘rish emas, balki uning munosib hayot kechirishi, jamiyatda o‘z o‘rnini topishi va imkon qadar mustaqil hayot kechirishi uchun zarur shart-sharoitlarni yaratishdan iborat.

✍✍✍ Inson qadri, uning huquq va manfaatlarini ta’minlash hamda ijtimoiy himoyaga muhtoj fuqarolarni qo‘llab-quvvatlash — davlat ijtimoiy siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biridir.