Qonunning asosiy maqsadi mamlakat hududida qonunlarning aniq va bir xilda bajarilishi ustidan nazoratni ta’minlash, fuqarolarning huquq va erkinliklarini himoya qilish, jamiyat va davlat manfaatlarini qonuniy himoya qilishdan iborat.
Qonunda prokuratura organlarining asosiy faoliyat yo‘nalishlari belgilangan.
Jumladan, prokuratura organlari:
— qonun ustuvorligini ta’minlash va qonuniylikni mustahkamlashga;
— fuqarolarning huquq va erkinliklarini, jamiyat va davlat manfaatlarini himoya qilishga;
— qonunlarning ijro etilishi ustidan nazoratni amalga oshirishga;
— jinoyatchilik va huquqbuzarliklarga qarshi kurashishga, ularning oldini olish bo‘yicha tegishli choralarni ko‘rishga;
— jinoyatlar yuzasidan qonunchilikda belgilangan tartibda tergovga qadar tekshiruv, dastlabki tergov va boshqa protsessual faoliyatni amalga oshirishga;
— sudlarda ishlarni ko‘rishda qonunda belgilangan tartibda ishtirok etishga;
— qonun ijodkorligi faoliyatida ishtirok etishga;
— aholining huquqiy madaniyatini yuksaltirish va qonuniylikni targ‘ib qilishga ko‘maklashadi.
Fuqarolarning huquq va erkinliklarini himoya qilish — muhim yo‘nalish
Prokuratura organlari faoliyatining muhim jihatlaridan biri fuqarolarning qonuniy huquq va manfaatlarini himoya qilish bilan bog‘liq. Fuqarolarning murojaatlarini ko‘rib chiqish, qonun buzilishi holatlariga tegishli huquqiy baho berish hamda buzilgan huquqlarni tiklashga qaratilgan choralarni ko‘rish qonuniylikni ta’minlashning muhim mexanizmlaridan biridir.
Shu bilan birga, davlat organlari, tashkilotlar va mansabdor shaxslar tomonidan qonun talablariga rioya etilishi ustidan nazorat olib borilishi jamiyatda qonuniylik va huquqiy tartibni mustahkamlashga xizmat qiladi.
Prokuratura faoliyatining muhim prinsipi — mustaqillik
“Prokuratura to‘g‘risida”gi Qonunda prokuratura organlari faoliyatining asosiy prinsiplari ham mustahkamlangan.
Prokuratura organlari o‘z vakolatlarini boshqa davlat organlari, jamoat birlashmalari va mansabdor shaxslardan mustaqil ravishda, faqat qonunga bo‘ysungan holda amalga oshiradi.
Bu prinsip prokuratura faoliyatining xolisligi, qonuniyligi va samaradorligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Prokuratura organlari tomonidan qonun hujjatlarining buzilishiga yo‘l qo‘yilmasligi, aniqlangan qonunbuzilish holatlarining o‘z vaqtida bartaraf etilishi hamda fuqarolarning huquqlari va qonuniy manfaatlari himoya qilinishi qonun ustuvorligining amaliy ifodasidir.
Qonun ustuvorligi — jamiyat barqarorligining asosidir
Jamiyatda qonun ustuvorligini ta’minlash faqat davlat organlarining emas, balki har bir fuqaroning qonunlarga hurmat bilan munosabatda bo‘lishini ham taqozo etadi. Qonun talablariga rioya etilishi, huquq va majburiyatlarning to‘g‘ri anglanishi hamda huquqiy madaniyatning yuksalishi jamiyatda adolat va qonuniylik muhitini shakllantirishga xizmat qiladi.
Shu nuqtayi nazardan, “Prokuratura to‘g‘risida”gi Qonun prokuratura organlari faoliyatining huquqiy asoslarini belgilash bilan birga, mamlakatda qonuniylikni mustahkamlash, fuqarolarning huquq va erkinliklarini himoya qilish hamda jamiyat va davlat manfaatlarini qonuniy ta’minlashning muhim huquqiy kafolatlaridan biri hisoblanadi.
Qonun ustuvor bo‘lgan jamiyatda inson huquqlari, adolat va qonuniylik oliy qadriyat sifatida e’tirof etiladi.